بر اساس دستورالعمل سازمان غذا و دارو، سایت هیچگونه فعالیتی در راستای فروش مکمل های غذایی ندارد.

عوارض آلودگی هوا بر اورژانس بیمارستان ها

 دکتر نادر توکلی، متخصص طب اورژانس و دانشیار دانشگاه علوم پزشکی ایران است. در قامت ریاست بیمارستان حضرت رسول اکرم (ص) به سراغ او رفته ایم و همزمان آثار و تبعات آلودگی هوا را از منظر یک متخصص اورژانس و یک رئیس بیمارستان جویا شده ایم.

از آنجایی که مجمتع بیمارستانی حضرت رسول اکرم (ص) با داشتن بیش از 60 سال سابقه خدمت رسانی، یکی از بزرگترین مراکز آموزشی، پژوهشی و درمانی کشور است، قطعا در مقاطع زمانی که آلودگی هوا، فشار مضاعفی را بر شهرنشینان تهرانی وارد می کند، این فشار خواسته یا ناخواسته به کادر درمانی این بیمارستان نیز منتقل می شود.

به همین بهانه پای صحبت های وی نشستیم و خواسته یا ناخواسته علاوه بر بحث آلودگی هوا و معضلاتی که به دنبال آن بر مدم و نظام درمانی تحمیل می شود، از معضلات اورژانس کشور نیز مطالبی گفتیم و شنیدیم.


معروف است که اورژانس بیمارستانی به منزله قلب سیستم بهداشت و درمان و مدخل ورودی بیمارستان محسوب شده و گردش منظم امور در این بخش که حلقه پیوند دهنده خدمات پیش بیمارستانی و بیمارستانی است، می تواند جان انسانهای بی شماری را نجات داده و از سالهای از دست رفته عمر و ناتوانی بکاهد. اما در این چند سال اخیر به خصوص در یک سال گذشته همه جا صحبت از تشدید مراجاعات به اورژانس های کشور است. می خواهیم گفتگو را با تحلیل این مساله آغاز کنیم که مهمترین عوامل تشدیدکننده بار اورژانس بیمارستان ها چیست؟

بیماری های تنفسی به همراه بیماری های قلبی و همچنین مقوله مصدومین سوانح و حوادث نزدیک به 80% بار درخواست های اورژانس پیش بیمارستانی را تشکیل می دهد. تعداد بسیار زیادی از تماس ها به اورژانس به دلیل بیماری های تنفسی و قلبی به صورت آمیخته است. همچنین علاوه بر درخواست آمبولانس های امدادی، درصد قابل توجهی از بار بیماری ها و حجم مراجعات اورژانس نیز مربوط به این بیماران است. در کنار این قضایا موارد خاصی وجود دارد که بنا به شرایط فصلی و موقعیت های خاص، بار ویژه ای را برای اورژانس ها ایجاد می کنند. یکی از معضلات در اورژانس در فصل زمستان، پدیده ی آلودگی و وارونگی هواست.

در کنار این قضیه موج شیوع ویروس هایی چون آنفولانزا را شاهد هستیم. از این قبیل می توان به احتمال ورود ویروس کرونا اشاره کرد که همسو با این موارد باعث تشدید بیماری می شود. مشکلاتی از این دست، علاوه بر اینکه درصد زیادی از کادر درمان را درگیر خود می کند، مشکلات ثانویه ای نیز در پی دارد که معمولا از نظرها پنهان است و آن این که بیماران درگیر نیاز به خدمات خاص دارند. از جمله ی آن می توان به شرایط ایزوله ی تنفسی و تخت ایزوله اشاره کرد.  به طور مثال به خاطر وجود یک بیمار تنفسی، عفونی خاص مثل آنفولانزای فصلی، آنفولانزای کشنده به اجبار یک اتاق 2 یا 3 تخته را باید به صورت ایزوله تغییر داد، که در کنار آن، به صورت نهفته تخت دوم و سوم سوخت می شود. بنابراین بار درمانی اضافی روی بیمارستان ایجاد می کند. 

معضل مضاعفی که در اورژانس موجود است این است که اورژانس ها عموما به دلیل شلوغی و ازدحام بیش از حد، امکان تفکیک و جداسازی بیماران بر اساس نوع بیماری را ندارند. این به آن معنا است که در اورژانس های کشور، بیمار تنفسی، قلبی عروقی و مصدومین ترافیکی و مغز و اعصاب در کنار یکدیگر هستند. علاوه بر آن، پس از تشخیص احتمالی بیماری واگیر، سایر بیماران نیز متاثر شده و علاوه بر آن ابراز نارضایتی و عدم اعتماد را شاهد هستیم. کمبود تخت های تنفسی در بیمارستان ها نیز از مشکلات اساسی است که اغلب بیمارستان ها با آن دست و پنجه نرم می کنند. در حال حاضر در اورژانس های بیمارستانی در شهر تهران، بار مراجعه به حدی بالاست که معمولا به دلیل کمبود تخت بستری، بیماران حاضر در اورژانس، بالاتر از حد اشباع هستند و مواردی از این دست که همه و همه  باعث بیشتر شدن بار مشکلات در اورژانس هستند. 


در پی تشدید آلودگی هوای پایتخت، سخنگوی اورژانس تهران از استقرار آمبولانس‌های اورژانس در پنج میدان پایتخت جهت خدمت‌رسانی سریع‌تر به مردم خبر داد و تاکید کرد که افراد در معرض خطر سعی کنند که از منزل خارج نشوند. اما سوال ما از جنابعالی این است که آیا آلودگی هوا بر افزایش تعداد مراجعین به اورژانس هاتاثیر مستقیمی داشته است؟ 

هنوز پاسخ به این سوال به صورت منسجم، مستند، مشخص و با ارتباط ثابت شده ی علمی، داده نشده است. هرچند در سال های گذشته چندین کار پژوهشی در این زمینه انجام شده است ولی تا نتیجه گیری نظام مند، زمان لازم است. مطالعاتی  نیز در این زمینه در بیمارستان حضرت رسول انجام شده که در روزهای مختلف، غلظت آلاینده ها و تعداد بیماران بستری شده در این بخش ها را مورد بررسی قرار داده ایم. واقعیت این است که ارتباط منسجم و مستندی میان تعداد افراد بستری با آلودگی هوا یافت نشد و تنها در خصوص تشدید بیماری های کرونری قلبی با افزایش برخی از ریز آلایند ها ارتباطی وجود داشت.

اما اینکه این موضوعات تا چه حد معنی دار هستند، هنوز اطلاعات و نتایج و تفسیر آن ها مشخص نیست. به طور کلی به این نتیجه دست پیدا کردیم که ریز آلاینده هایی هستند که با تشدید بیماری های قلبی ارتباط مستقیم دارند.  به هرحال موضوع قابل توجه دراین باره، افزایش بار مراجعه به اورژانس های بیمارستانی است.


تا چه حد ارتباط مستقیمی بین آلودگی هوا و تشدید بیماری های عفونی وجود دارد؟ و این موضوع چه تاثیری بر عملکرد اورژانس های بیمارستانی دارد؟

در این رابطه نیز پاسخ منسجمی نداریم. در حال حاضر چالش عمده ی ما در بحث بیماری های عفونی، در خصوص بیماران ریوی، ابتلا به آنفولانزا است. از زمان تشخیص احتمالی تا اثبات برای ارسال به آزمایشگاه مرجع، زمانی حدود 24 تا 48 ساعت ودر بعضی اوقات تا 3 یا 4 روز زمان نیاز دارد. در این 3 الی 4 روز هنوز از ابتلای بیمار به آنفلوانرت به صورت قطعی اطلاعی نداریم و بیمار در اورژانس بستری است.

ضمن این که گاهی اوقات هجمه ی رسانه ای نیز فضا را خاکستری و مشوش می کند. در حال حاضر افزایش موج بیماری های تنفسی، با مدیریت و تسریع در امور، توانستیم موج بحرانی را پشت سر بگذاریم. اما به طور کلی باید بگوییم که معمولا در سال، دوبار با شیوع آنفولانزا ممکن است مواجه شویم. یکی همزمان با ورود حجاج به کشور که امسال با موضوع احتمال  بیماری کرونا همراه بود و خوشبختانه موضوع بسیار خوب مدیریت شد.


در مورد تشکیل جلسه "کمیته اضطرار آلودگی هوا" توضیح دهید

چهار عامل آلاینده هوا وجود دارد که برای سلامت مضر هستند که این چهار عامل رصد و در ایستگاه‌های هواشناسی ثبت می‌شوند. و هر زمان حجم منوکسیدکربن، دی‌اکسید گوگرد، دی‌اکسید نیتروژن و ذرات معلق کوچک با قطر کمتر از 10 میکرون و 2.5 میکرون به 200 و بیشتر برسد، کمیته بحران تشکیل و شرایط اضطراری اعلام می‌شود و در آنجا تصمیم‌گیری می‌کنند که چه اقداماتی برای کنترل ترافیک، تعطیلی مدارس و... اتخاذ شود.

به عنوان نمونه ممکن است محدودیت آمد وشد و یا تعطیلی مدارس مقاطع مختلف و یا ادارات برای کاهش آلودگی هوا ترتیب داده شود. یا اینکه تعطیلی معادن شن و ماسه و نیز صنایع آلاینده به ویژه کارخانه‌های سیمان در نظر گرفته شود. همچنین ممکن است تشدید برخورد با خودروهای دودزا و فاقد معاینه فنی، لغو مسابقات ورزشی در فضای باز نیز لحاظ شود که البته تصمیم گیری در این خصوص ارتباط مستقیمی با بخش بیمارستان ها ندارد.


آیا توسعه خدمات مراقبت در منزل می تواند کمکی به کاهش بار مراجعات به اورژانس ها شود؟

بحث خود مراقبتی و مراقبت در منزل در بحث پیشگیری و هم درمان می تواند بسیار کمک کننده باشد. در حال حاضر مشاهده می کنیم میزان اشغال تخت های بستری در بیمارستان به خصوص تخت مراقبت های ویژه بسیار بالاست. بیماری که فقط نیاز به اکسیژن و استراحت دارد میتواند ادامه ی درمان را در منزل انجام دهد ولی بیمه ها از بحث مراقبت در منزل در بحث درمان حمایت نمی کنند. این موضوع باعث تشدید اشغال تخت های بیمارستانی می شود. 

به هر نحوی باید بهره وری تخت های بیمارستان بالا برود و سیاست افزایش تخت سیاست درستی نیست. بیمه ها در این زمینه تا حدودی وارد شده اند و مثلا در صورت عمل آب مروارید چشم، فقط هزینه ی بستری دو شب و مقدار مشخصی بودجه تخصیص می دهند. این موضوع سبب افزایش کیفیت بهره وری از تخت های بیمارستان و نیز خلوت شدن اورژانس ها و ارائه خدمات بهتر به بیماران اورژانس می شود. قطعا شلوغی و ازدحام اورزانس اگر کم شود کیفیت ارائه خدمات بالا می رود. 

در مجموع سیاست های سازمان های بیمه گر می تواند بسیاری از معضلات حوزه درمان را کاهش یا افزایش دهد. به همین جهت در همه جای دنیا سیاستگذاری بیمه جزء اصول راهبردی مدیریت حوزه درمان محسوب می شود. به عنوان مثال در حال حاضر یکی از رویکردهای اصلی برای کنترل و مدیریت تجویز داروهای گران قیمت و همچنین در بحث تشخیصی پاراکلینیک مثل تصویر برداری ها، ام آر آی و سی تی اسکن و ....پزشکی هسته ای، استفاده از ظرفیت نظارتی بیمه ها است. بیمه ها با نظارت صحیح و مدیریت بودجه خود می توانند شرایط را برای بهره برداری بهینه از تخت های بیمارستانی فراهم کنند.


برای کاهش بار مراجعات اورژانس چه پیشنهادات دیگری مطرح است؟

 همانطور که اشاره شد براساس اطلاعات موجود مصدومان ناشی از حوادث، از جمله مهمترین مراجعات به اورژانس‌های بیمارستانی هستند. بهمین جهت باید با آموزش و افزایش خود مراقبتی تعداد مصدومان حوادث را کاهش داد. ضمن اینکه اگر بخشی از خدمات ما از حوزه درمان به سمت پیشگیری هدایت شود، بسیاری از مشکلات درحوزه‌های مختلف ازجمله شلوغی اورژانس‌ها خود‌به‌خود حل می‌شود، ولی مشکلی که هست، دیده نشدن و زمانبربودن سرمایه‌گذاری در بخش پیشگیری است، البته مردم در بخش درمان هم نیاز به حمایت دارند، ولی با حمایت و تمرکز درحوزه پیشگیری می‌توان بسیاری از چالش‌های مهم نظام سلامت، مانند همین معضل شلوغی و کیفیت پایین خدمات در اورژانس‌های بیمارستانی را برای همیشه برطرف کرد. سرمایه گذاری برای کاهش آلودگی هوا می تواند یکی از این رویکردها باشد که نتایج آن در بلند مدت نمایان خواهد شد.


براساس آمار وزارت بهداشت سالانه ٢٨ تا ٣٠ میلیون نفر به اورژانس بیمارستان‌ها مراجعه می‌کنند که بخش قابل توجهی از این تعداد از خدمات‌رسانی در اورژانس‌ها ناراضی هستند. نارضایتی از خدمات ارایه شده در اورژانس بیمارستان‌ها البته سابقه طولانی دارد، اما به نظر می رسد بخشی از این نارضایتی ناشی از اجرای طرح تحول سلامت است. در این خصوص چه نظری دارید و وضعیت را چگونه تحلیل می کنید؟ در مجموع آیا مردم از اجرای طرح تحول سلامت رضایت دارند؟

طرح تحول سلامت که حدود دو سال است که در مراکز شروع به کار کرده، طرحی است که توانسته بار بزرگی را از دوش بیماران و خانواده های ایشان بردارد و به واقع باید گفته که مورد استقبال مردم قرار گرفته است. با اجرای این طرح، پرداختی از سوی بیمار به میزان محسوسی کاهش پیدا می کند. به عنوان مثال در بیمارستان حضرت رسول اکرم، بیماران 6 تا 8 % هزینه های بیمارستانی را پرداخت می کنند و روستاییان و عشایریان 3% هزینه ها را پرداخت می کنند و این باعث شده شرایط بسیار خوبی ایجاد شود.

در بحث عمل های پر هزینه(عمل هایی که خاص هستند و بار هزینه ی بسیار زیادی در بحث دارو و تجهیزات دارند) اجرای طرح تحول سلامت، بخصوص در مراکز معین و مرجع همچون بیمارستان حضرت رسول، سبب شده که بیمار بسیار راحت و بدون پرداخت هزینه، بیماری های صعب العلاج و پر هزینه ی خود را درمان می کند، ولی مسئله ای که وجود دارد آن است که بیمارستان ها در حال حاضر با ظرفیت 100 درصد و یا بالاتر در حال کار هستند که این باعث فرسودگی شغلی و کاری در پرسنل می شود و باعث می شود سیستم بیمارستان ها از نظر کارکرد خسته شده و از طرف دیگر بر کیفیت ارائه خدمات تاثیر می گذارد.

پرستاری که در تمام بخش ها تعداد زیادی بیمار را تحت پوشش دارد، بخصوص در اورژانس ها که بار مراجعه بالاست و یا اتاق های عمل که شلوغ شده اند. این ترافیک کاری باعث افزایش بار کاری، بالا رفتن شیفت های کاری و کم شدن انرژی و توان و حوصله ی کادر درمانی شده که مسلما تاثیر ناخواسته ای بر کیفیت ارتباط بین بیمار با پرستار و یا پزشک می گذارد.   


ارزیابی شما از کیفیت داروهای تولید داخل و راه های ارتقاء آن چیست؟

کیفیت دارو سرفصل اساسی در بحث دارودرمانی است. همه باید تلاش کنند تا زمینه های ارتقاء کیفیت داروهای ایرانی فراهم شود. باید فضا را برای سرمایه گذاری مشترک شرکتهای ایرانی با شرکت های شناخته شده جهانی مساعد کنند. صنعت داروسازی کشور ما با پتانسیل فوق العاده ای که در اختیار دارد می تواند هم گام با پیشرفت های جهانی مسیر توسعه و ترقی را طی کند. البته همانطور که اشاره شد در این خصوص باید مولفه های اصلی ارتقاء کیفیت را کنار یکدیگر گردآوری کنیم.

هم سیاست های  روان سازی کار تولید باید در دستور کار دولتمردان قرار گیرد و هم سیاست های جذب سرمایه گذاری های مشترک. برای افزایش کیفیت محولات داخلی باید از فناوری و دانش فنی برندهای خارجی بهره بگیریم تا تولید داخلی را تقویت و معرفی کنیم. ضمن اینکه در این مسیر باید مسیر فیدبک گیری نیز گشوده باشد. باید فید بک لازم به تولید کنندگان داده شود تا داروسازان به نقطه ای که هدف گذاری کرده اند برسند.

اصل قضیه به این صورت است که انتقال انتقادها و بازخوردها به سازنده ها می تواند زمینه ساز آسیب شناسی و پیشرفت صنعت باشد. البته در این رابطه بهبود ذهنیت افراد نسبت به تولیدات داخلی نیز یک مسئله اساسی است که باید تصحیح شود. 


آیا داروها به میزان مناسب و در زمان مناسب در دسترس بیمار قرار دارد؟

شعار اساسی این قضیه فرمایش مقام معظم رهبری است که بیمار به جز رنج بیماری، رنج دیگری نداشته باشد که کشور به این سمت در حال حرکت است و امید داریم در این مسیر خدمت بزرگی را به بیماران عزیز دهیم. البته این موضوع مصادیق متعددی دارد. هم در بحث هزینه های درمانی مصداق دارد و هم به بحث دردسترس بودن دارو صادق است. به هر ترتیب، در دسترس بودن دارو منجر به ایجاد یک تصویر ذهنی مثبت و اطمینان خاطر در بیمار و خانواده وی می شود. اتفاقا همان بحث حمایت از تولید داخل و ورود تکنولوژی تولید در این زمینه نیز موثر است. وقتی داروی با کیفیت که حائز استانداردهای جهانی است در داخل کشور تولید شودف قطعا ضریب تامین آن بهبود پیدا می کند.


مهمترین چالشی که با آن مواجه هستید کدام است؟

به عنوان رئیس بیمارستان، معوقات بیمه و عدم پرداخت به موقع بیمه ها کماکان جزء چالش های اساسی است. گاهی اوقات پرداختی بیمه ها برای بیمارستان ها 6 الی 7 ماه با تاخیر است. و این به معنای آن است که هزینه خدماتی که در بیمارستان ارائه می شود با تاخیر تحویل بیمارستان می شود و در کنار آن کسورات نیز اخذ می شود.

در علاوه بر این، یکی از دیگر معضلات اساسی به ویژه در مراکز درمانی بیمارستانی، هزینه های درمانی اتباع خارجی به خصوص افاغنه است. همچنین افراد زندانی و بازداشتی که بیمه ها بار هزینه آنها را قبول نکرده و این موضوع سبب می شود بار هزینه ی بسیار زیادی را برای بیمارستان به وجود می آورند. به طور مثال کارگر افغانی که در ساختمان سقوط کرده برای درمان نیاز به 15 الی 20 میلیون تومان هزینه دارد که بیمه ها این درمان را تحت حمایت قرار نمی دهند و بیمار در زمان مرخصی دچار مشکل می شود.




کلید واژه ها: مکمل های غذایی، مولتی ویتامین، قرص آهن، قرص کلسیم، آلودگی هوا، تغذیه، آسم، آلرژی، دخانیات، هشدار، عوارض، بیماران تنفسی، ترک سیگار، اعتیاد، وزن، چاقی، الاینده، تنفس، بازتوانی، سوء تغذیه، تنگی نفس، سرفه، مکمل دارویی، خستگی، شربت تقویتی، مکمل تغذیه ای

پیشنهاد خواندنی

اصول استفاده از گیاهان دارویی و مکمل های غذایی برای بیماران دیابتی مشاهده
اصول استفاده از گیاهان دارویی و مکمل های غذایی برای بیماران دیابتی