بر اساس دستورالعمل سازمان غذا و دارو، سایت هیچگونه فعالیتی در راستای فروش مکمل های غذایی ندارد.

چالش‌های انتقال تکنولوژی دارویی به کشور، دکتر رامین رادمنش

چالش‌های انتقال تکنولوژی دارویی به کشور
در گفتگوی اختصاصی با دکتر رامین رادمنش

***********************************

آقای دکتر؛ ورود تکنولوژی در حوزه تولید دارو و مکمل‌های دارویی همواره یکی از دغدغه‌های سیاست‌گذاران بوده است؛ اما متأسفانه بررسی‌های نشان می‌دهد که شرکت‌های دارویی ایرانی از پتانسیل‌های به وجود آمده در این چند دهه جهت انطباق با تحولات به‌طور خاص استفاده نمی‌کنند، تحلیل شما در این خصوص چیست؟

واقعیت موجود این است که قریب به‌اتفاق تکنولوژی‌های تولید دارو و مکمل‌ها در کشور دارای منشأ خارجی بوده و محققان داخلی نقش چندانی در تولید و خلق این تکنولوژی‌ها نداشته‌اند.

از سوی دیگر اکثر محصولات داروئی که هم‌اکنون در ایران تولید می‌شوند، دارای تکنولوژی با منشأ خارجی هستند.این به آن معنا است که متأسفانه تعداد تکنولوژی‌های دارویی و مکمل‌ها که منشأ بومی داشته و به مرحله بهره‌برداری رسیده باشند به دلایل متعدد ازجمله فراهم نبودن بسترهای مناسب برای تولید دانش و خلق تکنولوژی از تعداد انگشتان یک دست فراتر نمی‌رود.

به نظر می‌رسد تا فراهم شدن بستر مناسب برای تولید دانش و خلق فنّاوری‌های کاربردی در کشور، صنعت دارو همچنان در مشکلات کنونی خود مثل نبود دانش چرایی Know-why و دانش فنی (know –how) مربوط به تولید دارو و مکمل‌ها و همچنین ضعف در دیسیپلین‌های شرکت‌های دارویی و نظام بازاریابی سنتی غیرتخصصی دست‌به‌گریبان باشد.

به‌طورکلی صنعت داروی ایران در مقایسه با روند رشد بازار جهانی دارای فاصله زیادی است که این فاصله از ابعاد تولید، رقابت‌پذیری، نوآوری، بازاریابی و تبلیغات، فنّاوری و محصول قابل بررسی است. شرکت‌های دارویی ما مثل گذشته مشغول تولید انبوه داروهای ژنریک بوده و تحقیق و توسعه‌ای برای دستیابی به محصولات نوآوری شده صورت نمی‌دهند.

ودر این میان تنها معدودی از شرکت‌های خصوصی با تولید محصولات بیوسیمیلار وارد بازار شده‌اند.آمال بسیاری از آنان در اخذ لیسانس تولید داروهای قدیمی از شرکت‌های چندملیتی خلاصه می‌شود، نتیجه آنکه پتانسیل‌های مهمی جهت ایجاد تحول تکنولوژیکی در صنایع دارویی به‌طور عام و در حوزه داروها و مکمل‌ها به‌طور خاص مغفول مانده است.

در حال حاضر قابلیت‌های محدودی در برخی شرکت‌های دارویی ایرانی به وجود آمده، که به نظر می‌رسد به دلیل عدم رویکرد فعالانه شرکت‌های ایرانی به تحولات انقلاب بیوتکنولوژیک، تعاملات و همکاری‌ها نظیر ادغام‌ها، قوانین و مقررات جدید نظیر قوانین مالکیت معنوی (TRIPS) و سازمان تـجـارت جـهانی (WTO) و سرمـایه‌گذاری خارجـی (FDI) امکان بهر ه بر داری از آن بصورت حداکثری فراهم نیامده است. به‌طورکلی نتایج بررسی‌ها نشان می‌دهد که عامل‌های فضای علوم و تکنولوژی داخلی، فضای کسب کار، زیرساخت‌های و الزامات حقوقی و همکاری‌های بین‌المللی که به‌عنوان عوامل اصلی مؤثر در ورود تکنولوژی در حوزه داروها و مکمل‌های شناخته می‌شوند در وضعیت مناسبی نیستند.

هرچند ورود تکنولوژی جدید ،دل مشغولی مهمی برای سیاست‌گذاران دارویی کشور است، ولی برخی صاحب‌نظران مؤلفه صرفه اقتصادی ورود تکنولوژی را مقدم بر آن می‌دانند. در این رابطه چه نظری دارید؟

گاهی اوقات در فضای صنایع، تب دریافت تکنولوژی بدون توجه به نحوه استفاده از آن‌ها پیش روی صنعتگران قرار می‌گیرد، درحالی‌که بحث صرفه اقتصادی استفاده از تکنولوژی‌های جدید و دانش فنی بهره‌برداری حداکثری از آن، به‌موازات ورود تکنولوژی حائز اهمیت است. ممکن است علیرغم ورود تکنولوژی جدید بازهم مشغول به تولید داروهایی باشند که عمر مفید آن‌ها در حال پایان است. ضمن آنکه نباید فراموش کنیم که ساختار تولید موضوعی فارغ از تکنولوژی تولید است و بازنگری در ساختار تولید صنعت داروی کشور نیز ضروری است.

برند سازی در حوزه دارو و مکمل‌های دارویی را چگونه می‌بینید؟

در بحث دارو و مکمل‌های دارویی بحث آغازین و حائز اولویت، بحث کیفیت است. چراکه هدف نهایی از نظام سلامت و نظام دارویی در همه کشورهای دنیا در درجه اول «ارتقای سطح سلامت» کل جامعه است. به نظر می‌رسد برند سازی ازجمله موضوعاتی است که می‌تواند نقش مهمی در افزایش کیفیت محصولات داشته باشد.

تلاش شرکت‌ها در شناساندن برندهای خود به بیماران و قانع کردن آن‌ها به استفاده از آن برند می‌تواند رقابتی در بازار ایجاد کند که درنتیجه آن کیفیت محصولات تولیدی ارتقا یافته و ثبات بیشتری از خود نشان دهد. البته نباید از این نگرانی نیز گذشت که گسترش برندها در بازار می‌تواند رقابت قیمتی بین شرکت‌ها را کاهش دهد.

درواقع برندها به دلیل شکل‌دهی نوعی انحصار چندجانبه (الیگوپولی) به بازار ممکن است زمینه‌ساز افزایش هزینه‌های سلامت شوند. در مورد مکمل‌های دارویی برند سازی نقش پررنگ‌تری دارد، زیرا به دلیل سختگیری‌های بسیار کمتر رگولاتوری در این بازار، فعالیت‌های بازاریابی روی برندها تمرکز پیداکرده است.

در این خصوص باید سیاست دارویی ملی (NDP) به‌طور منسجم و متوالی هرچند سال یک‌بار طراحی و ابلاغ شود و در مراحل تدوین در بخش‌های مختلف آن توسط اتاق فکری متشکل از افراد خبره، باتجربه و عالم به مبانی اقتصادی و سلامت برنامه‌ریزی و موردتوافق قرار گیرد، همانند آنچه در برنامه‌های ۵ ساله توسعه داریم. قطعاً حرکت بدون برنامه و بی‌هدف در این عرصه ما را به بیراهه خواهد برد زیرا حضور واردکنندگان و ارائه‌کنندگان و تولیدکنندگان به بازار جهت‌هایی می‌دهد که در اکثر مواقع منجر به توزیع ناکارآمد منابع می‌شود.

در رابطه با استفاده از ابزارهایی مانند فارماکواکونومی در سیاست‌گذاری‌ها چه نظری دارید؟

بنیان‌های اقتصادی در بخش دارو را می‌توان در دو قسمت جستجو کرد: اول شناخت بازار و پیش‌بینی رفتار ذینفعان و دوم تصمیم‌گیری در خصوص تخصیص منابع به این بخش توسط دولت.
مورد اول یکی از ضروریاتی است که همه سیاست‌گذاران باید با آن آشنایی کافی داشته باشند تا دچار تحلیل‌های غلط در بازار و عملکرد ذینفعان و فعالان مختلف نشوند؛ اما در مورد به‌کارگیری اصول اقتصادی در تصمیم سازی‌ها و انتخاب محصولات و سیاست‌های بیمه‌ای به نظر تا زمانی که ساختار مشخص و منسجم و بدون تضاد منافع در کشور ایجاد نشود صلاح نیست از ابزارهایی مانند فارماکواکونومی به‌طور رسمی در سیاست‌گذاری‌ها استفاده شود، زیرا علاوه بر احتمال ارسال پیام‌های غلط ممکن است موجب بدگمانی و بی‌اعتمادی گسترده به این علوم گردد.

پیشنهاد خواندنی

خار گل گیاهی برای حفاظت از کبد مشاهده
خار گل گیاهی برای حفاظت از کبد