بر اساس دستورالعمل سازمان غذا و دارو، سایت هیچگونه فعالیتی در راستای فروش مکمل های غذایی ندارد.

غذا برای بیماران بستری در بخش های مراقبت ویژه، دکتر مجتبی مجتهد زاده

غذا برای بیماران بستری در بخش  های مراقبت ویژه
دارو سازی بالینی در آمریکا از اواخر دهه 70 میلادی شکل گرفت و در دهه 90 به اوج شتاب خودش رسید. به طوری که فاصله اش با طب نوین دست کم در برخی عرصه ها خیلی نزدیک شد.

دکتر مجتبی مجتهد زاده، بعد از اینکه دوره تکمیلی مراقبت های ویژه در قسمت جنوبی آمریکا- تگزاس- را به  اتمام رساند، هرچند متخصصین این رشته و دوره تکمیلی عده شان انگت شمار بود، طبیعتا فرصت های شغلی متنوعی از سوی حوزه های دانشگاه ی، صنعت و غیره میتوانست برای ایشان مطرح شود و طبیعتا میتوانست مجالی هم برای تجربه اندوزی بیشتر برای ایشان فراهم سازد. اما مجتهد زاده معتقد است دنیای غرب به ویژه ایالات متحده آمریکا یک مجموعه ای است از ضعف ها و قدرت ها! 

 

شما تا بیایید قدرت ها را کسب بکنید خود بخود ضعف هایش هم سراغ شما می آید. به همین جهت و البته برخی دلایل دیگر در سال 1993 برای بازگشت به کشور مصمم شد.

 

دکتر مجتبی مجتهد زاده،  استاد دارو سازی بالینی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران در خصوص اهمیت حمایت های متابولیکی برای بیماران بستری در بخش های مراقبت های ویژه اظهار داشت: بحث حمایت های متابولیکی در حوزه مراقبت ویژه بسیار متنوع و پیچیده است و نگرش های متفاوتی در این زمینه وجود دارد. حتی داده ها و اطلاعات و مقالات پیرامون آن ممکن است متناقض یکدیگر به نظر برسند.

اما در مجموع همه دستاوردهای علمی یک نتیجه کلی را دنبال می کنند و آن ضرورت حمایت های متابولیکی است.

وی اضافه کرد: هر چه دانش بشری پیشرفت می کند بیشتر رفتار سلولی و فیزیولوژیکی بیمار را درک می کنیم و متناسب با آن مداخله دارویی انجام می دهیم و درمان های تهاجمی را به حداقل می رسانیم . باید بدن را به سمتی هدایت کنیم تا در زمان بحران بتواند از توانایی های ذاتی و نیز ذخایر فیزیولوژیکی خود استفاده کند و به سمت بهبودی برود .درمانهای ما باید قابلیت مرمت و تحریک داشته باشد نه اینکه قابلیت های ذاتی مثل سیستم التهابی و سیستم خود ایمنی خاموش شود .

با کم شدن این توانایی ها، شرایط ایمنی بیمار تضعیف شده و بیمار به سمت ضعف بیشتر و نهایتاً مرگ پیش میرود. به طور مثال هنگامی که در حین بعضی از درمان¬ها مارکرهای التهابی مثل TNF α  یا اینترلوکین 1 و 6 را مهار میکنیم نه تنها بهبودی حاصل نمی شود، بلکه سیستم ایمنی کاهش و به دنبال آن بیمار دچار عفونتهای بیشتری می شود.

 

استاد مجتهد زاده با اشاره به شرایط حاکم بر وضعیت بیمار اظهار داشت: بیمار به دلیل شرایط حاد و بحرانی که به واسطه اختلال در عملکرد یک یا چندین ارگان اصلی بدن از جمله مغز ، قلب ، ریه، کلیه و ...... ایجاد شده ، ممکن است نیاز به مراقبت لحظه به لحظه کادر درمانی داشته باشد که در این شرایط بیمار به بخش ICU انتقال داده می شود. البته باید توجه کنیم که بیمارانی که در بخش ICU  بستری می شوند چند گروه هستند .  برخی مشکلات حاد دارند ، برخی مشکلات کرونیکی مزمن شامل فشار خون ، دیابت، نارسایی کلیوی داشته و علاوه بر اینها مشکل حاد دیگری به آن اضافه می شود.  گروه سوم گروهی هستند که دچار استئاریشن هستند. 

 

این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به رابطه مستقیم میان سوئ تغذیه این بیماران و بروز نارسایی کلیوی ، عفونت ها خونی و در نهایت تاخیر در بهبودی آنها ، مهم ترین اقدام برای باز توانی این بیماران را ضمن تثبیت شاخص های اولیه ، تامین مواد مغذی به ویژه انرژی مورد نیاز بافت ها و ارگان های بدن دانست. 

 

وی در خصوص اهمیت حمایت های تغذیه ای تصریح کرد: بحث مواد مغذی در ICU باید  کاملاً موازی با دارو درمانی در نظر گرفته شود. با توجه به شرایط فیزیولوژی بیمار فرمول های مختلفی از این مواد مغذی پیشنهاد می شود که برای هر بیمار متفاوت است. 

 

استاد مجتهد زاده تاکید کرد: در حوزه مراقبت های ویژ ه به خصوص برای بیمارانی که شرایط سریع التغییر فیزیولوژیکی دارند، طبیعتاً برآورده کردن نیازهای متابولیکی و ایمونولوژی، مهم است .نقش  هیدرات های کربن در بدن تولید انرژی است . به عنوان مثال به ازاء هر گرم بافت قلب 10تا 15 سی سی اکسیژن مصرف می کنیم که این میزان در شرایط مراقبت های ویژه به 70 سی سی هم می رسد و قلبی که در شبانه روز حدود 200 هزار بار می زند به انرژی بالایی حدود  6 کیلوگرم  ATP نیاز دارد  و طبیعی است که دغدغه بزرگی است که این انرژی را چگونه در اختیار بیمار بستری قرار دهیم.

 امروزه از هیدرات های کربن به عنوان سوبسترا برای درمان ها استفاده میشود. مطالعات نشان داده قندها و هیدروکربن و انسولین به  همراه پتاسیم اثرات اینوتروپی دارند. امروزه به ارزش های واقعی انسولین به عنوان یک فرآورده ضد التهابی پی برده ایم. یا برای هپارین سالیان سال به عنوان داروی آنتی کوواگولانس بکار می رفت در صورتی که امروزه به عنوان یک داروی متابولیکی با اثر لیکوپروتئین لیپولیز شناخته شده است. 

 

وی افزود: در مطالعات و تحقیقات گذشته گلوتامین که یک اسید آمینه مورد نیاز بدن است در شرایط التهاب و تروما دچار کاهش شدید می شد که با جایگزین کردن آن وتزریق  باعث بهبود می شدند. اما امروزه به این نتیجه رسیده ایم که گلوتامین نه تنها سودی ندارد  بلکه در مواردی ممکن است باعث مرگ نیز شود.  

 

استاد مجتهد زاده افزود: بعضی از همکاران معتقدند که اگر کالری دریافتی بیماران را بالا ببریم منجر به بهبودی می شود. حال آنکه تجربه نشان داده این دیدگاه نمی تواند نظریه کاملی باشد و بعضاً اشتباه است . مطالعات اخیر نشان داده که در هفته اول یک قابلیت ذاتی سلول تحت عنوان اتوفاژی که قابلیتی از  لیزوزیم ها است موظف به  از بین بردن مواد زائد(WAST PRODUCT) به خصوص مواد زائد نیتروژنی هستند.

 

وی در ادامه اذعان داشتند : ما سال ها بر این عقیده بودیم که نیاز های متابولیکی بیماران بستری در ICU را بر اورده کنیم. و در 24 تا 72 ساعت اولیه ، 30-40کیلو کالری به همراه 2 گرم پرکیج پروتئین به بیمار تزریق می کردیم، ولی امروزه متوجه شدیم در هفته اول میزان 500 کالری در روز نباید داده شود و این امر نیز حتماً از روده به عنوان تامین کننده انرژی باید صورت پذیرد. 

 

دکتر مجتهد زاده ادامه داد: در حالتی که نیاز بیمار به انرژی به طور فزاینده ای افزایش یافته ، بهترین استراتژی تغذیه ای که می تواند با کمترین عوارض ، کنترل شده ترین مواد مغذی و به میزان مشخص را در اختیار بدن بیمار قرار دهد ، استفاده از غذاهای فرموله است، به این ترتیب تمام مواد غذایی و آب مورد نیاز ، با ارزش غذایی مشخص و کنترل شده ، از طریق لوله و معمولا از راه بینی وارد دستگاه گوارش بیمار می شود.اهمیت تامین مواد مغذی به میزان کافی و به صورت کنترل شده آنقدر زیاد است که اگر به صورتی صحیح انجام شود، می تواند عامل موثری در بهبود فرآیند درمان و کاهش دوره بستری بیمار تلقی می شود.

به این ترتیب با غذاهای فرموله  بر خلاف شیوه تغذیه آشپزخانه ای تمام مواد غذایی و آب مورد نیاز ، با ارزش غذایی مشخص و کنترل شده ،  به میزان مشخص انتقال پیدا میکند. علاوه بر این از وضعیت بهداشتی غذا نیز می توان اطمینان کامل داشت. بنابراین به این صورت بر یکی از مهم ترین دغدغه های اصلی بدن بیمار و کادر درمانی فائق آمده ایم. 

وی در پایان تاکید کرد: وظیفه ما این است که برای بهبودی سریع تر، بدن را به سمت یک تعادل مثبت سوق دهیم، تزریق خون ، مایعات ، حجم اضافی ممنوع است و داده های ما بر اساس وضعیت و شرایط فیزیولوژیک بیمار رقم می خورد . 

***********

منبع: سامانه مکمل شناسی به نقل از نشریه درمان یاب  


پیشنهاد خواندنی

مروری بر تاثیرات مثبت ویتامین E بر انواع بیماری ها مشاهده
مروری بر تاثیرات مثبت ویتامین E بر انواع بیماری ها